حدود ۲۰ میلیون نفر از جمعیت ایران در مناطقی زندگی میکنند که پدیده فرونشست زمین با «نرخهای متفاوت» در آنها وجود دارد. این خبر را علی بیتالهی، دبیر کارگروه ملی مخاطرات طبیعی، اعلام کرد.
بیتالهی گفت: «از بین ۳۱ استان کشور در ۱۸ استان شاهد رخداد فرونشست هستیم.» به گفته وى، استانهای خراسان رضوی، اصفهان، تهران و کرمان در معرض خطر بیشتر قرار دارند. همچنین در استانهای البرز، فارس، یزد، همدان و مرکزی نیز پدیده فرونشست مشاهده شده است.
پیشتر، رضا شهبازی، مدیرکل دفتر مخاطرات زیستمحیطی سازمان زمینشناسی، گفته بود که از میان ۶۰۹ دشت کشور حدود ۵۰۰ دشت که آب شیرین دارند، با پدیده فرونشست زمین مواجه شدهاند.
حالا نیز علیبیتاللهی خبر داده است که ۱۸ استان کشور با پدیده فرونشست درگیر شدهاند و ۲۰ میلیون نفر، معادل یکچهارم جمعیت ایران، در این مناطق زندگی میکنند.
دبیر کارگروه ملی مخاطرات طبیعی، درباره «عوارض خطرناک» چالهها و شکافهایی که در اثر فرونشست زمین در امتداد جادهها، محدوده شهرها و مراکز زیرساختی ایجاد میشود، هشدار داد.
وى به خبرگزاری "ایسنا" گفت: «در بیش از ۶۰۰ دشت در گستره کشور فرونشست زمین در حال رخ دادن است و شرایط تعدادی از آنها به حالت فوق بحرانی رسیده است، اين موارد بر زندگی اجتماعی و اقتصادی مردم و کشاورزی و امنیت غذایی کشور تاثیر دارد و فرونشست به حد بحرانی رسیده است.»
بیتاللهی با بیان اینکه چالشهای فرونشست زمین در ایران، از اواخر دهد ۷۰ موردتوجه قرار گرفت، گفت با وجود این، در حال حاضر اقدامی برای کاهش این پدیده صورت نگرفته است و شرایط با بیستوچند سال قبل تفاوتی ندارد.
با وجود اینکه پدیده فرونشست زمین در ایران به مرحله بحران رسیده است، مقامهای دولتی اقدام مناسبی در جهت کاهش پیامدهای آن انجام ندادهاند.
موسسه تحقیقاتی «اینتل لب» در گزارشی که تابستان ۱۴۰۰ منتشر شد اعلام کرد پدیده فرونشست زمین در برخی نواحی تهران همچون «بمب ساعتی» جان ۱۳میلیون نفر از ساکنان این شهر را تهدید میکند.
محمد درویش، استاد دانشگاه و کنشگر محیطزیست نیز بهتازگی درباره ایجاد شکافهای خطرناک در مجاورت فرودگاه اصفهان هشدار داد و پر کردن این شکافها با لودر و کامیون را به شیرین کردن آب دریا با شکرپاش تشبیه کرد.
این فعال محیط زیست با بیان اینکه بارها درباره پیامدهای فرونشست زمین هشدارهای لازم را داده است، تاکید کرد که برای احیای دشتی که به فروچاله دچار شده است، حداقل ۵۰ هزار سال زمان نیاز است تا آن دشت تابآوری طبیعی خود را بازیابد.
فرونشست زمین پدیدهای است که در نتیجه استفاده بیرویه از منابع آب زیرزمینی اتفاق میافتد. کمبارشی و خشکسالی در کنار مدیریت غیراصولی منابع آب زیرزمینی، دو عاملی است که در دهههای اخیر به بروز فرونشست در دشتهای ایران منجر شده است.